VÌ SAO PHẪU THUẬT KHÔNG ĐƯỢC SƠN MÓNG TAY?

1. Ảnh hưởng đến đo SpO₂ (độ bão hòa oxy máu)

Máy đo SpO₂ hoạt động dựa trên quang học:

• Phát 2 loại ánh sáng: đỏ (~660 nm) và hồng ngoại (~940 nm) xuyên qua đầu ngón tay

• Hemoglobin gắn oxy (HbO₂) và không gắn oxy (Hb) hấp thụ ánh sáng khác nhau

• Máy tính toán tỉ lệ hấp thụ → suy ra % oxy trong máu

Vấn đề của sơn móng:

• Sơn (đặc biệt màu đậm như đỏ, đen, xanh) hấp thụ hoặc tán xạ ánh sáng

• Làm sai lệch tín hiệu → đọc sai SpO₂ (có thể thấp giả hoặc cao giả)

• Sơn gel, kim tuyến còn gây nhiễu quang học mạnh hơn

→ Trong phẫu thuật, chỉ cần sai vài % cũng có thể làm bác sĩ đánh giá sai tình trạng hô hấp.

2. Che mất dấu hiệu “cyanosis” (tím tái do thiếu oxy)

Móng tay là nơi dễ quan sát tuần hoàn ngoại vi:

• Khi thiếu oxy: móng và giường móng chuyển tím (cyanosis)

• Khi sốc hoặc giảm tưới máu: màu móng nhợt, thời gian hồi máu chậm

Đây là dấu hiệu lâm sàng trực tiếp, không phụ thuộc máy móc.

Nếu sơn móng:

• Che hoàn toàn màu thật

• Bác sĩ mất đi một chỉ dấu quan trọng để phát hiện sớm biến chứng

3. Liên quan đến vô trùng và vi sinh

Về vi sinh học:

• Khe giữa móng và lớp sơn/gel có thể tạo biofilm vi khuẩn

• Móng giả, sơn gel khó làm sạch hoàn toàn bằng sát khuẩn thông thường

• Có nghiên cứu cho thấy móng giả làm tăng tải lượng vi khuẩn trên tay nhân viên y tế

→ Trong môi trường phẫu thuật, mọi yếu tố tăng nguy cơ nhiễm trùng đều phải loại bỏ.

4. Yếu tố vật lý và an toàn

• Móng giả có thể bong ra, trở thành dị vật

• Sơn gel dày làm giảm tiếp xúc của cảm biến (không chỉ SpO₂ mà cả các sensor khác)

• Trong một số thủ thuật, cần đặt thiết bị trực tiếp lên móng

Kết luận (góc nhìn khoa học)

Không sơn móng khi phẫu thuật không phải quy định “hình thức”, mà dựa trên 3 nguyên lý chính:

1. Quang học: tránh sai lệch đo SpO₂

2. Sinh lý học: quan sát trực tiếp dấu hiệu thiếu oxy/tuần hoàn

3. Vi sinh học: giảm nguy cơ nhiễm khuẩn

→ Một lớp sơn nhỏ có thể ảnh hưởng đến cả theo dõi sinh tồn, chẩn đoán và an toàn phẫu thuật.