GIỮ HAY BỎ? CÂU CHUYỆN VỀ CỎ TRONG CANH TÁC THUẦN TỰ NHIÊN
Vai trò tích cực của cỏ
Giữ ẩm cho đất: Thảm cỏ giống như lớp phủ tự nhiên, hạn chế ánh nắng trực tiếp làm khô đất. Kết quả là độ ẩm được duy trì ổn định, rễ cây chính không bị sốc nhiệt.
Ngăn xói mòn, cải tạo đất: Rễ cỏ bám chặt, giúp đất không bị rửa trôi sau mưa lớn. Khi cỏ chết đi và phân hủy, chúng bổ sung mùn hữu cơ, nuôi hệ vi sinh vật có lợi cho đất.
Đa dạng sinh học: Cỏ thấp và một số loài cỏ họ đậu (như lạc dại, đậu mèo) tạo môi trường cho thiên địch (bọ rùa, nhện, ong ký sinh) phát triển, từ đó hạn chế sâu bệnh mà không cần thuốc hóa học.
Cạnh tranh có lợi: Một số loại cỏ nhỏ mọc xen kẽ giúp che đất, hạn chế hạt cỏ dại nguy hại khác nảy mầm.
Mặt hại của một số loại cỏ
Cạnh tranh dinh dưỡng và nước: Những loài cỏ rễ sâu, ăn khỏe như cỏ tranh, cỏ lồng vực có thể hút cạn kiệt dinh dưỡng, làm cây trồng còi cọc.
Ổ chứa sâu bệnh: Một số cỏ lá rộng hoặc dây leo là ký chủ trung gian của rầy nâu, bọ trĩ, nấm bệnh, khiến vườn dễ bùng phát dịch hại.
Cản trở ánh sáng: Cỏ leo, dây dại phủ lên thân và tán cây sẽ làm giảm quang hợp, cây chính kém phát triển.
Nguyên tắc quản lý trong canh tác thuận tự nhiên
Giữ lại cỏ có lợi: cỏ thấp, họ đậu, hoặc những loài không cạnh tranh mạnh với cây.
Loại bỏ cỏ gây hại: cỏ rễ ăn sâu, cỏ mang mầm bệnh, hoặc cây leo quấn.
Quản lý bằng cắt tỉa: không để cỏ mọc quá cao; thay vì nhổ sạch, nên cắt và để lại lớp cỏ làm thảm phủ, vừa duy trì lợi ích, vừa hạn chế sự cạnh tranh quá mức.
