TẠI SAO HÚT THUỐC LÁ LẠI ẢNH HƯỚNG ĐẾN PHỔI

Hút thuốc lá ảnh hưởng tới phổi vì mỗi lần hít khói thuốc, phổi không chỉ nhận nicotine mà còn nhận hàng nghìn chất hóa học khác, trong đó có rất nhiều chất độc và chất gây viêm.

Phổi vốn được thiết kế để trao đổi oxy. Bên trong phổi có hàng triệu túi khí nhỏ gọi là phế nang. Thành của chúng rất mỏng để oxy đi vào máu và CO₂ được thải ra ngoài.

Nhưng khi khói thuốc đi vào, điều đầu tiên xảy ra là tình trạng viêm.

Khói thuốc chứa các chất như tar (hắc ín), carbon monoxide và nhiều gốc tự do. Những chất này kích thích hệ miễn dịch trong phổi.

Cơ thể xem khói thuốc như một “tác nhân lạ”, nên các tế bào miễn dịch được huy động đến để phản ứng.

Vấn đề là:

Việc này xảy ra lặp đi lặp lại mỗi ngày.

Khi phổi bị viêm mãn tính, mô phổi dần bị tổn thương.

Một trong những cơ chế quan trọng nhất là tổn thương lông chuyển (cilia).

Bình thường, đường hô hấp có những “sợi lông siêu nhỏ” liên tục chuyển động để đẩy bụi bẩn và chất nhầy ra ngoài.

Đây là hệ thống tự làm sạch của phổi.

Nhưng khói thuốc làm các lông chuyển này bị tê liệt hoặc hư hỏng.

Kết quả là:

• Chất bẩn tích tụ nhiều hơn

• Đờm tăng lên

• Vi khuẩn dễ tồn tại hơn

Đó là lý do người hút thuốc thường ho kéo dài và nhiều đờm.

Theo thời gian, tình trạng viêm liên tục còn phá hủy các phế nang.

Các túi khí nhỏ bắt đầu mất độ đàn hồi và bị vỡ dần. Khi đó diện tích trao đổi oxy giảm xuống.

Điều này gọi là khí phế thũng (emphysema) – một dạng tổn thương phổi mạn tính.

Người bệnh sẽ cảm thấy:

• Dễ hụt hơi

• Khó thở khi vận động

• Mau mệt hơn bình thường

Ngoài ra, khói thuốc còn chứa nhiều chất gây đột biến DNA.

DNA là “bản thiết kế” điều khiển hoạt động tế bào. Khi bị tổn thương liên tục, tế bào có thể phát triển mất kiểm soát.

Đó là cơ chế khiến hút thuốc làm tăng nguy cơ ung thư phổi.

Một điều đáng chú ý là:

Phổi không có nhiều dây thần kinh đau như da, nên tổn thương thường diễn ra âm thầm.

Nhiều người hút thuốc nhiều năm vẫn cảm thấy “bình thường”, cho đến khi chức năng phổi giảm đáng kể.

Nói đơn giản:

Phổi được tạo ra để hít không khí sạch và trao đổi oxy.

Nhưng khói thuốc liên tục gây:

• Viêm

• Tổn thương hệ tự làm sạch

• Phá hủy túi khí

• Và làm hỏng tế bào phổi theo thời gian

Vì vậy tác hại của thuốc lá không đến từ một lần hút,
mà từ việc phổi phải chịu tổn thương lặp đi lặp lại mỗi ngày.